ARG I 50

ARG I 50

Warszawa-getto Getto warszawskie

MŻIH B-443/25/47

Rycina z reprodukcją obrazu zatytułowanego „Mizrach” autorstwa Fanny Hamburg. Mizrach oznacza ozdobną tablicę zawieszaną w domach i synagogach na ścianie wschodniej, czyli symbolicznie obranym kierunku Jerozolimy, w którym Żydzi powinni się zwracać w czasie modlitwy.

MŻIH B-443/37/15

Fotografia mizrachu wykonanego w 1920 r. przez Arnolda Zadikowa. Na obiekcie znajduje się 3. werset z Psalmu 113 w języku hebrajskim: „Od wschodu słońca aż po zachód jego niech imię Pańskie będzie pochwalone!”. Mizrach wskazuje kierunek Jerozolimy, do którego powinni zwracać się modlący Żydzi. Fotografia jest sygnowana przez autora: „Arnold Zadikow 1920”.

Berlin [?]

MŻIH B-349/51/4

Karta koloru szaro-zielonego z albumu na Nowy Rok. W dole odręczny napis ozdobnym pismem hebrajskim: [tłum.] „„Grupa 5” ozdobione liśćmi i postacią wiejskiej kobiety. Do karty dołączona laurka złożona z dwóch kartek przewiązanych białą wstążką. Pierwsza karta malowana tuszem –scena nawiązująca do rysunku Liliena przedstawiająca orzącego rolnika o wschodzie słońca, na lewo starzec z laską i anioł z gwiazdą na piersi, pokazujący palcem scenę orki. W dole na banderoli napis: [tłum.]. „I ujrzą znów nasze oczy Syjon w miłosierdziu. Na drugiej karcie napis hebrajski tuszem: [tłum.]: „Na Dobry Rok bądźcie zapisani (grupa 5) 701”

Polska Łódź getto łódzkie

ARG I 1048

ARG I 1048

Warszawa-getto

ARG I 1308

ARG I 1308

Warszawa-getto

mb38

Tekst stanowi pierwszą część dwuczęściowego artykułu, mieszczącego recenzje dwóch powieści polskich poprzedzone ogólnym wstępem na temat schematów przedstawiania problemów i postaci żydowskich w literaturze polskiej. W utworach polskich zwykle podkreśla się ubóstwo materialne i/lub duchowe oraz zacofanie kulturowe Żydów. Zaludniają je blade postaci zasymilowanych inteligentów i ludzi getta, za pomocą których wyrażona zostaje odpowiednio uproszczona tendencja. W dwóch najnowszych powieściach jednak pojawiają się bohaterowie żydowscy pełni życia i przeżywający prawdziwie tragiczne momenty. Dalej następuje omówienie trzytomowej książki Herminii Naglerowej „Krauzowie i inni” (Warszawa 1936), która spotkała się z entuzjastycznym odbiorem. Akcja toczy się po powstaniu 1863 w Galicji (nazwa miasta „Bory” wskazuje na „Brody”). Pokazuje na tle procesów przystosowania się do austriackiej władzy okupacyjnej rozwój ekonomiczny miasta, tarcia między „patriotami” a „lojalistami” i końcowe zwycięstwo materialnych interesów. Utwór Naglerowej wyróżnia się tym, iż nie pokazuje historycznych wydarzeń i osobistości, ale codzienną egzystencję szarych ludzi. Obok innych postaci wprowadzono także Żydów: ludzi dalekich od polityki i ideologii oraz pojedynczych asymilatorów, np. dr. Goldmana. (Autorka wywodzi się ze środowiska żydowskiego, ale milieu tego nie zna, co prowadzi do kuriozalnych sformułowań, które recenzent cytuje). Dużą wartość powieści stanowi uczciwe przedstawienie postaci asymilatora, który styka się z antysemityzmem, samodzielnej polityki prowadzić nie może, traktowany jest instrumentalnie, a ze strony żydowskiej spotyka się z nieufnością i niechęcią. Zostaje jednak w oczach odbiorcy „rozgrzeszony” po tym, jak na jaw wychodzi jego prawdziwie „żydowska dusza”, gdy głębokie wrażenie robi na nim jidyszowa piosenka o pożarze Brodów.

ARG II 52

ARG II 52

Warszawa-getto