Materiały Racheli Auerbach [1] 83
Ostateczna formuła „maski”
Biorąc pod uwagę rozmaitość uwarunkowania „maski”, zmodyfikujemy tu raz jeszcze jej określenie, ustalając je ostatecznie w następującej formie:
„Maska” jest to postawa zewn[ętrzna], u której nosiciela na skutek pewnego układu warunków suponowana bywa zawartość psychicz[na] inna od istotnie mu właściwej.
§ 21. Cztery warunki „maski” a jej stopień grubości.
Powszechność zjawiska „maski”.
Każdy z powyżej wymienionych warunków „maski”, z którego wystąpieniem łączy się niewłaściwa supozycja zawartości psych[icznej], wystarczy sam jeden, by na podstawie jego wystąpienia przyjąć fakt „maski”. Konieczność stałego występowania któregokolwiek z nich równałaby się zatem konieczności stałego występowania, czyli powszechności zjawiska „maski”, noszonej przez każdego człowiek wobec wszystkich innych ludzi. Z pomiędzy wymienionych warunków „maski” wiemy też istotnie o jednym z nich, że występuje stale. Jest to niezgodność wyjawu i wyrazu, stałość występowania której wykazaliśmy w poprzednim rozdziale175.
I tak wykazanie stałości występowania niezgodności miedzy wyjawem a wyrazem, równające się wykazaniu niezgodności między zawartością psych[iczną] a znaczeniem psych[icznym] postawy zewn[ętrznej], czyli niewłaściwości supozycji osoby II o zawartości [89] psych[icznej] osoby I, równa się wykazaniu stałości i powszechności występowania „maski”, którą też na tej podstawie przyjmujemy.
Stopnie grubości „maski”.
Przyjmując niezgodność zasadniczą między całością zawartości psych[icznej] osoby I a supozycją osoby II, czyli między zawartością psych[iczną] a znaczeniem idealnym postawy zewn[ętrznej] osoby I, mówiliśmy jednak powyżej o stopniach niezgodności między tymi dwu czynnikami, a to ze względu na większą lub mniejszą możliwą zgodność częściową poszczególnych supozycji osób II z abstrakcyjnie w zawartości psych[icznej] wyróżnioną, zawartością psych[iczną] interindywidualną (mniejsza lub większa zgodność znaczeń realnych postawy zewn[ętrznej] z jej znaczeniem idealnym). Obecnie możemy to zastosować do zjawiska „maski” i analogicznie do stopni niezgodności między zawartością psych[iczną] osoby I